Made in China

By Sonny Crestfort Lim

Hindi alam nina Mama na isinangla ko ang aking relo para maipagawa ko ang aking nasirang typewriter. Kaunti na lang at matatapos ko na ang aking kuwento. Mahirap ding magsulat dahil hindi butil ng pawis ang tatagiktik pababa sa iyong leeg, kundi mga butil ng dugo.

Kabubuhos lang ng ulan kani-kanina at ngayo’y ambon na lang ang pumapatak. Agad kong dinala ang aking makinilya sa isang pagawaan malapit sa Divisoria. Tinignan ng lalaki ang ilalim nito.

“Tol, made in China.”

“Ano namang koneksiyon no’n sa pagkasira?”

“Madaling masira kapag galing Tsina.”

“Kaya ko nga dinala para ipagawa.”

Lumabas muna ako saglit upang manigarlyo at mangalap ng ideya sa labas. Made in China? Halos lahat na yata ng gamit ng mga Pilipino ay gawang Tsina. Mula plato, hanggang sa pamunas ng puwit, karamihan ay gawa sa Tsina. Kasisindi ko lang ng sigarilyo nang may biglang bumulaga sa aking harapan.

“Pa-u-tang, li-ma pi-so.”

Napaubo ako nang malunok ko ang usok ng sigarilyo dahil sa pagkagulat.

“Pautang? Sino ka ba?”

Nakayuko lamang siya. Tinanong ko siya muli ngunit tila iyon lang ang alam niyang salita. Tinignan ko siyang mabuti. Maputi, singkit ang mata, at mahaba at itim na itim ang pinong buhok. Nakatingin lamang siya sa sahig.

“Miss, Chinese ka ba?” tanong ko sa kanya.

“Pa-u-tang, li-ma pi-so.” Inulit niya lang ang sinabi kanina.

Nagulat ako nang umiyak siya sa harapan ko kaya’t binigyan ko siya ng beinte pesos pero ibinalik din niya sa akin. Hindi ko mawari kung ano talaga ang kanyang gusto.

“Li-ma pi-so.”

“Limang pisong buo ba ang gusto mo?”

“Wo hui-pe. Li-ma.” Hindi ata siya marunong mag-Tagalog.

Kumatok sa bintana ng shop ang may-ari upang matawag ang aking pansin.

“‘Tol, ipapakita ko sayo ang sira ng makinilya.”

Muli akong lumingon sa babae ngunit pawang mga gusali’t mga sasakyan na lamang ang aking nakita. Umalis na ang babaeng kanina’y kaharap ko. Tinitigan ko na lamang ang limang pisong barya sa aking palad at ito’y aking ibinulsa.

“‘Tol, yung typewriter mo kinalawang sa loob.”

“Tsk tsk tsk… dati kasi, natapunan ko ata ng kape nu’ng minsang nagsusulat ako.”

“Bumili ka na lang ng bago.”

Ipinaiwan ko muna sa kanya ang aking typewriter at tinanong ko siya kung pwede munang umarkila ng maayos na makinilya sa kanya. Malas ko lang at hindi pwede kaya’t nakipag-ayos na lang ako na doon ko na lamang mismo sa kanyang shop ita-type ang natitirang kalahati ng aking kuwento.

“Pero limang piso ang bawat pindot ng letra sa typewriter ko.”

“Ulol,” sambit ko. At sabay kaming natawa.

Kinabukasan ay agad ko ring binalikan ang shop dala-dala ang aking mga gamit. Sinubukan kong katukin ang tarangkahan ngunit wala pang tao at sarado pa ito kaya’t naisipan ko munang tumambay sa tapat. Nangangati na ang aking kamay, at nangangapal na rin ang aking kalyo dahil ilang araw na rin akong walang tigil sa pagsusulat.

“Li-ma pi-so. Pa-u-tang.”

Utang na loob. Heto na naman siya’t nasa harapan ko. Hawak niya ang kapirasong papel habang binabasa ang mga sinasabi sa akin.

“Li-ma pi-so.”

Sige na nga, para matahimik lang. Inabot ko sa kanya ang limang piso at dali-dali siyang tumakbong papalayo sa akin. Pinulot ko sa sahig ang papel na hawak niya kanina. Hindi ko ito mabasa dahil panay Intsik ang nakasulat.

Naaninag ko mula sa malayo ang kulay rosas niyang kasuotan kaya’t sinundan ko siya hanggang sa umabot kami sa isang mall. Pumasok siya sa loob at sumunod din ako.

Nadatnan ko siyang naglalaro sa harap ng UFO catcher kung saan kailangan mong hulugan ng barya ang makina at igalaw nang tama ang joystick upang makakuha ng manyika. Pinindot niya ang pulang buton. Sablay siya. Hindi siya nakakuha ng manyika. Maya-maya, pilit niyang inalog ang UFO catcher habang naluluha.

“Phao khiam pieng yiu…” umiiyak siyang mag-isa sa harap ng makina habang hinahampas ito.

Nang mapansin ng guwardya, pilit siyang pinalabas ng arcade at sumisigaw siya sa wikang Intsik. Hindi ko na napigilan ang sarili ko at lumapit sa guwardyang nagtataboy sa kanya. Kinausap ko ito at sinabing kasama ko ang babae. Binitiwan din siya nang malaman ito. Nilapitan ko ang babae at inabutan na lang ng tissue dahil hindi ko maiabot ang aking panyo na puno ng sipon.

“Kham sia…”

Iyon lang ang alam kong salitang Intsik. Ibig sabihin nito’y nagpapasalamat siya sa akin. Nginitian ko siya at itinuro ang UFO catcher. Kumuha ako ng barya mula sa aking bulsa at sinubukan kong kumuha ng manyika para sa kanya. Ngunit may itinuturo siya sa akin, na para bang iyon ang manyikang dapat kong makuha.

“Hiet teh. Hiet teh,” sambit niya habang itinuturo ang manyika.

“Hiet teh,” sabi ko sa kanya kahit hindi ko naintindihan ang ibig niyang sabihin.

Makailang-ulit din akong naghulog ng limang piso sa makina. Nang maubusan ay kinailangan pa naming magpabarya. Sa ika-pitong ulit namin sa paglalaro ay nakuha rin namin sa wakas ang manyika. Napahiyaw kami sa tuwa. Lumuhod siya at kinuha ang manika sa ibaba ng makina at mahigpit niya itong niyakap.

“Tsin tsue kham sie a hia’n…”

Hindi ko alam kung ano ang sasabihin ko kaya’t nag-imbento na lamang ako ng kung anu-anong kalokohan, “Chong, ching, chong, ching.”

Pagkatapos ay kumain kami ng calamares at gulaman sa kanto sa may labas ng mall. Napapaisip ako kung anong meron sa manyikang yon. Gusto ko sana siyang makausap ngunit hindi ko alam kung papaano. Ginamit niya bilang chopsticks ang mga barbeque stick na panusok sa calamares. Itinuro ko sa kanya na isinasawsaw ito sa suka.

“Ho tsiah!” nakangiti niyang sinabi sa akin. Siguro’y nagustuhan niya ang aming kinakain. Pagkatapos naming inumin ang gulaman ay kinuha niya ang aking baso upang itapon ito sa basurahan.

Pagbalik niya ay lumapit siya sa akin at hinalikan ako sa pisngi. Nagulat ako. Natulala ako. Hindi ko namalayang tumakbo na siya papalayo, kumakaway habang nagpapaalam.

“Bukas magkikita tayo! Babayaran mo pa yung mga utang mo sa akin!” kumaway rin ako sa kanya. Hindi pa rin ako makapaniwala.

“Tzai tzian!” kumaway siya hanggang sa hindi ko na siya maaninag.

Kinabukasan ay binalikan ko ang aking made in China na typewriter. Gusto kong kunin ito sa may-ari ng shop. Ito pa rin ang gusto kong gamitin sa sinusulat kong akda. Kumatok ako ngunit sarado na naman ito gaya kahapon. Umupo ako sa harapan ng shop at inilapag ang isang folder sa sahig upang gawing upuan. Nakayuko ako nang mapansin kong may nakatayo sa harapan ko. Tama ang hinala ko.

“Pieng yiu…”

Nagulat ako dahil may dala-dala siyang mga bagahe. Tumayo ako upang itanong sa kanya kung bakit. May hawak siyang maliit na Chinese-Tagalog dictionary at sinabing kailangan na niyang umalis. Pilipit ang kanyang Tagalog pero pinipilit niya pa rin itong sabihin sa akin. Kinuha niya ang aking kamay at inilagay ang isang papel sa aking palad.

“Tzai tzian. Xie-xie…”

Tumayo ako’t niyakap siya. Sinabi ko sa kanyang mag-iingat siya sa biyahe kahit na alam kong hindi niya maiintindihan ang mga salitang iyon. Mahigpit din ang kanyang yakap at pinilit niyang magsalita ng Tagalog habang hawak ang diksyunaryo. Nagsalita na lamang siya sa Chinese habang lumuluha nang hindi na niya mawari kung ano ang nais niyang sabihin. Kumalas siya sa pagkakayakap at pumara ng taxi. Kumaway siya sa akin habang papalayo hanggang sa hindi ko na siya matanaw.

Bandang tanghali ay nagtungo ako sa isang Chinese restaurant. Kaibigan ni tatay ang may-ari. Naalala ko na bago umalis ang babae ay may ibinigay siyang sulat sa akin na hindi ko naman mabasa dahil panay Intsik ang mga nakasulat. Sinabi ko sa kaibigan ni tatay na o-order ako ng dalawang malaking mangkok ng mami basta’t isalin niya sa Tagalog ang mga nakasaad sa papel. Pumayag naman siya at nagkuwentuhan kami habang hinihintay ang aking inorder. Umupo siya sa harapan ko nang iabot ko ang sulat. Inilapag na sa harapan ko ang dalawang mangkok na mami.

“Babae ba siya?” tanong niya sa akin.

“Mei-leung ang pangalan niya. Heto’t babasahin ko na.” at binasa niya ito sa aking harapan:

Maraming salamat sa pagtulong sa akin. Mahigit isang buwan na rin akong nandito sa Pilipinas. Alam kong nagtataka ka kung ano’ng meron sa manyikang iyon. Noon, dahil sa kawalan ng pera, wala akong nagawa nang magkasakit ang kapatid ko. Kaya’t naisipan kong ibenta lahat ng gamit na alam kong maaari kong maibenta, kasama na rin yung manyika ng kapatid ko. Ngunit nasayang din ang lahat dahil namatay din siya. Naisip ko, kasalanan ko ito dahil ibinenta ko ang pinakamamahal niyang manyika. Pinilit kong bawiin ang manyikang iyon. Nalaman ko na lang na isinama ito sa mga manyikang dadalhin sa Pilipinas. Kinuha ko ang address kung saan ito dinala kaya’t nang maging maayos na ulit ang buhay namin ay pinuntahan ko ito nang mag-isa. Nahirapan pa rin ako sa paghahanap nito sa Pilipinas. Laking gulat ko na lang nang makita ko siya na nakakulong sa isang makina na hinuhulugan ng barya.

Maraming beses kong sinubukang makuha ito. Hanggang sa pinilit kong kausapin ang mga empleyado na babayaran ko na lamang ang manyika basta’t buksan nila ang makina para sa akin ngunit hindi nila ako maintindihan. Minsan, sinubukan ko pa ngang basagin ang salamin pero itinaboy ako ng guwardiya. Nagtrabaho muna ako sa Divisoria ng pansamantala ngunit hindi ko rin kinaya, kaya’t nagpalaboy-laboy akong walang pera. Mahal na mahal ng kapatid ko ang manyikang ito at alam ko sa sarili kong kantangahan ang ibenta ito sa iba.

Nahanap na rin ako ng aking pamilya sa Tsina. Alam kong pagagalitan nila ako dahil tumakas lang ako at mag-isang nagpunta dito. Pero masaya ako’t maisasauli ko na sa aking kapatid ang manyikang ito at tinitiyak ko na matutuwa siya.

Maraming salamat sa limang piso at hayaan mo, pagbalik ko sa Pilipinas ay babayaran kita. Salamat ulit at paalam, aking kaibigan.

- Mei Leung Chiokai

Pigil ang aking luha habang binabasa ito sa aking harapan. Nanginginig ng bahagya ang aking kamay habang hawak ko ang chopsticks. Hanggang sa hindi ko na napigilang mapaluha habang kumakain ng mami. Tinakpan ko ang aking mga mata. Bakit nga ba ako naluluha? Hindi naman siguro malaking kawalan ang limang pisong barya, pero sa ikli ng pinagsamahan namin ay naging espesyal na siya sa akin lalo pa nang malaman ko na ang tunay niyang kuwento.

“May iniwan siyang address at telephone number.”

“Maraming salamat po sa pagbasa nito sa akin.”

“Huwag mo nang bayaran yung mami, libre ko na lang sa’yo iyan. Nakakaantig naman.”

Nginitian ko na lamang siya at muling nagpasalamat.

Naubos ko na ang dalawang mangkok ng mami. Hindi ko alam kung bakit ako napatingin sa puwitan ng mangkok, ngunit nang basahin ko ang nakasulat, muli akong napangiti. Ito rin pala’y made in China.

Menacing Deep Wounds

By Gladys de Leon

Flowers blossomed amidst the light and darkness. Slowly, they are menaced by a gadfly that has no distinction from the other pests.

Along came a milkweed butterfly, which flew around a couch. On the couch was a little girl, lying like a withered, hapless herb. Sanguine blood kept streaming down her angelic face.

Drowning her in tears, the sea of red turned into a deep ocean of hate. Fiery emotions burst like an angry volcano that was awaken from a hundred-year’s dormancy.
Little by little, the girl fades away to nowhere, tasting the jaundice of her bittersweet downfall. She can’t seem to pick up the pieces of her heart that was crushed and shattered into a million pieces by the deceptive world. She was ungratefully admonished by all, dolefully forsaken by the ones she taught were worth her love.

“Why?” the question kept troubling her innocent mind. “I did nothing but be true and good to them. Why are all of these things happening to me? Am I not worth their trust? Am I not worth their love?” These queries only daunt her the more.

Like a broken piece of china, her dreams have fallen down. She could hardly weep now, considering the span of time she had already spent for crying. Her tear ducts have dried up for grieving every single night. Poor little angel, she shouldn’t be suffering from the cruelty of such an unjust world.

Days have passed and the lachrymose angel has finally arrived at the place called nowhere. This so-called paradise lies on a creepy corner where faded colors are clearly visible. This is a place were lightness has been veiled by the gloomy shadow of rejection.

With her precious weapons -- a pen and some pieces of paper, she faces her new world of unwanted thoughts and emotions. Screaming in silence, the little angel wrote things down: harsh words, explicit phrases, things that reflect what she truly feels. Deep inside, she’s bleeding. No one sees her and no one feels her; nobody cares.
Only dimmed lights are radiating. From these, she could see that her eyes are dull, and her heart is tearing apart. To be in her place is painful, isn’t it? No one ever thought about this -- living a sorrowful, unwanted life. But this poor soul is, sadly, going through this.

Consider her brave for being able to withstand the pain. She got so used to all the hate, anger, worries, and fears, all along pretending she’s alright. How sweet her smiles are! But no one truly sees what’s in her heart. Within her heart lie thorns deeply penetrated in every vein, causing blood to gush forth. Deep scars have remained in her heart.

But this misery is but a challenge she must surpass. Maybe she’s not giving up, but rather trying to take a rest and aiming for a break to be able to continue the struggle. “If only they could see what’s in my heart and if only they could hear my thoughts,” she muttered as tears streamed down her face like a waterfall that descends from a crest.

“Heavy rains kept on pouring down. All day long, I lie on this floor, drop-dead, thinking of nothing. My mind is filled with void,” she wrote on a parchment.
Sick and tired of things around her, she keeps on enduring the pain. With light and darkness hovering over her, she wanders through the paradise of her broken dreams. So much time has been wasted; so many chances have been ignored. With too many mistakes committed, too many tables are yet to be turned.

The poor flower solemnly waits for the right time to come, where lightness and joyful memories will start to surround her life again. She goes on and on, though she’s finding it too difficult to deal with.

Dala ng Bukas ang Pag-asa

By Pepito Dizon

Bukas, sa pagsikat ng haring araw, dala nito ang hudyat ng bagong panimulain upang tahakin ng bawat nilalang ang buhay na malayo sa masalimuot na karanasan ng kahapon. Bukas ay sisikat ang araw ng mas maningning at mas maaliwalas. Bukas din ay magliliyab ang init ng araw upang wakasan ang gabing tila baga’y isang malupit na bangungot. At bukas na bukas din ay mag-uumpisa na ang bagong kabanata ng buhay nating hiniram sa Maykapal.

Ang buhay, gaya ng gasgas na paglalarawan, ay parang gulong na paikut-ikot lamang. Minsan ay nasa ibabaw ang isang bahagi at minsan nama’y nasa ilalim ito. Tayo, bilang mga instrumento sa mundong ito, ay mga nilalang na isinilang kakambal ang kaligayahan at pighati sa buhay.

Mahirap mang isipin at tanggapin, ang buhay ng isang taong sakdal sa sumpa ng kahirapan ay isang pangyayari na tila iginuhit na sa ating mga palad at nakasaad na sa ating tadhana.

Mahirap maging mahirap. Napakapayak, ngunit ito’y isang lantaran at makatotohanang paglalarawan sa buhay ng mga taong isang kahig, isang tuka. Sila ang mga walang maisuksok sa sikmura sa oras ng pagkirot, paghapdi, at pagkagutom. Tanging ang mga sira-sirang karton at punit-punit na diyaryo ang nagsisilbing unan at kumot. Ang ilalim ng overpass o sahig ng underpass ang nagsisilbing kanilang malawak na palasyo. Hindi ba’t ito ang kayamanang minana ng ating mga kapatid na kailanman ay hindi tinawag sa kanilang pangalan bagkus ay sa tagos sa pusong bansag sa kanila na “dukha?”

Kasabay pa ng kirot ng katotohanang sila nga ay mahirap ay ang mapaghasik at matatalim na salita ng sanlibutang mapanlait. Tanggap nga nila na sila’y mahirap, walang makain di gaya ng mga nakaluluwag sa bulsa, at walang pera at tila mga basurang inililipad ng hangin sa abalang kalsada ng lipunan. Ganito na nga ang kanilang kalagayan ay tila nalatayan pa sila ng bagong sugat na higit na nagpapasakit sa kanilang nadarama. Walang taong maykaya o mayaman ang lumambot ang puso upang sila nama’y mabahaginan. Abutan man ng barya sa kumakalansing na lata ay kaakibat nito ang pasaring na kasalanan nila kung bakit sila naghihirap.

Ang buhay taong dukha ay isang buhay na isiniwalat sa mapaglarong mundo. Hindi man nila ito sapilitang ginusto ay tila tadhana na ang humusga at wala silang sapat na sandata upang labanan ito. Gayunpaman, ang buhay ay isang gulong -- bilog at patuloy na umiikot; minsan nasa ibabaw, at minsa’y nasa ilalim, kadikit ng lupa. Hindi magtatagal at magbabago ang ihip ng hangin at buburahin ang yugtong ito ng kanilang buhay. Bukas ay sisikat ang araw mula sa likod ng mga kabundukan na dala ang bagong panimulain. Walang makapagsasabi kung ang mayaman ngayon ay mananatili pa ring mayaman bukas, o kung ang mahirap ay patuloy pa ring maghihikahos.

Isa lamang ang tiyak: bukas ay may bagong pag-asa para sa mahihirap.

Simple Journeys

By Kristine Lomeda

Whenever there’s available time for me to catch up with my friends and relatives, I can’t help but ask: am I really getting old? I haven’t been able to share my thoughts and dreams with them lately. Have I lost my precious chances of spending quality time with them? Or is it just because I didn’t make an effort to have time with them?

The family’s recent trip to Punta Fuego opened so many opportunities for me to bond with my cousins. Only now did I realize my regret of opting not to join them on their vacations. The Palawan escapades, the Hong Kong shopping, and the once-in-a-lifetime chance of visiting The Netherlands are just some of the travel opportunities I passed up.

The Punta Fuego vacation was an eye-opener for me. It made me realize that spending time with my loved ones and having simple family gatherings can yield stories which I can share with my children in the near future.

The trip also doubled as a sort of soul-searching activity for me. Most people treat their vacation as a device for escaping the busy downtown or a means of getting rid of their problems. We often take this scenario for granted, maybe because we have been robots who refuse to be emotional because we need to be dominant and strong in our work. We choose to be practical with everything so it won’t hurt too much. But at the end of the day, we tend to examine ourselves. We are like lost sheep wanting to be herded by shepherds -- our loved ones. We find ourselves like empty cups wanting to be full again.

But how would we be able to achieve all these if we become too technical with our lives? We need to reflect on ourselves, for us to be familiar with the unfamiliar; for us to feel better.

The sudden death of someone close to my heart had brought me great fear. All these years, I’ve wanted to end everything -- my schooling, my problems. Many of us want to make things easy, we tend to become “happy go lucky.” We often look at our lives as a strenuous, perplexing journey full of ups and downs, highs and lows, success and defeats. For most of us whose lives are always on qualm, we just want to put an end to it at several occasions. But when we see somebody face death, we could only ask for one more; just one more day. I can only imagine how confused the Lord already is! We know, we shall all come to pass and when that arrives, that itself becomes a journey guaranteed to be infinite.

So before that time comes, let us all make the most out of our lives. Let’s take a short detour, a momentary pit stop to see how thankful we should be. Then we can resume our journey again.

Remember all the people who touched our lives, the places we’ve been to, and the experiences that made us what we are today. We can take souvenir photographs, or write on our journals, or simply hammer the things into our memory banks.

Once we reach our life’s peak, we can blissfully travel back to these memories with the pleasure of being able to meet these people, the delight of being able to go to these places, and the gratefulness of being able to create these wonderful experiences while sitting on our comfy rocking chair and waiting for the late afternoon sun.

Paraiso

By Mark Lester Abriza

Paraiso pa kaya ang mundong ito?
Mundong punong-puno ng kasalanan
Kasalanan na ‘di matapos-tapos
May mapagmataas at may mga luhaan
Ito ba talaga ang paraiso?

Mundong puno ng kalat at dumi
Kalat na dala’y kahinaan
Dumi na dala’y sakit
Ito ba talaga ang paraiso?

Ang tao’y walang alam
Walang alam kundi magkalat
Walang alam kundi makapanakit
Ito ba talaga ang paraiso?

Paraiso pa kaya ang mundong ito?
Oo, magiging paraiso pa ito
Paraisong walang dumi at kalat
Paraiso na ang tao’y may kusa
Paraiso na puno ng pag-asa.

Ray of Hope

By Camille Loren Martinez

This is an imperfect world.

For several times, I have asked myself why life is unfair. But I have already formed a conclusion that this is due to the fact that life is… well, life.

Sometimes, I ask myself, “Could I get a ray of hope despite this world’s imperfections?” But I am certain that one reason why I’ve encountered a lot of frustrations is because I am weak. I have a lot of weaknesses inside, which I’ve been trying to fight. But whenever I exchange blows with these distressing situations, I feel more human.

I guess that’s how it really goes. Though I never planned to be exactly like this, and though I never chose this, God made a way.

I have long decided to let go of the anger and pain I felt from the past even if it still hurts. I used to cry a lot, and I have lived my life the way others wanted me to, but I decided to stop. In some way, somehow, I am moving on. I can manage.
I want the entire world to know that I wasn’t born to weep all the time because the real purpose of my life is to live, breathe, and be happy.

Though my head and heart tells me I’m not yet completely healed, I must move on. Besides, I believe I deserve to be free. Everyone does. I want to share my insight in order to inspire people to live their lives according to what they believe is acceptable and right.

Let me end this by leaving you with a cliché: life is too short. Whenever we feel like complete losers, we must find ourselves a ray of hope that would prompt us to move forward.

Manatiling Nakatayo

By Karen Derilo

Ang buhay ng tao ay sadyang masalimuot. Kung minsan ay hindi mo na alam kung saan ka patungo. Masyadong maraming hamon na sa iyo’y naghihintay at hindi mo mo na mabilang ang mga pagsubok na nagdaraan at hinahanap mo marahil kung ang pag-asa’y nasaan.

Maraming beses mo nang ninais na sumuko at sabihin sa sarilin na hindi mo na kayang tumayo. Mga problema sa pamilya, sa kaibigan, sa opisina, at higit sa lahat, sa iyong sarili -- na tila ba lahat ay nais mo nang bitiwan at pakawalang dagli.

Ngunit ano ba sa tingin mo ang kahahantungan ng lahat? Kung sakaling talikuran mo ang kapalarang naghihintay, mapapawi ba ang hapdi at sakit kung iiwan mo na lang ito nang basta at kalilimutan? Kapag nadapa ka ba’y di ka na muling babangon at tuluyan nang matatakot at mawawalan ng pag-asa?

Ang tunay na pagkatalo ay ang pagsuko nang hindi lumalaban. Lahat ng tao’y nagdaraan sa masukal na gubat. Iba’t iba man ang itsura ay halos pare-pareho lang ang mithiin at kalalagyan: ang pagiging matapang at matatag. Hindi ito nasusukat sa lakas ng bisig upang makapanakit, at lalong hindi sa talinong ginagamit upang makapanlamang kundi sa pagharap sa pagsubok nang may katatagan at sa pagpapatuloy sa buhay nang hindi nawawalan ng pag-asa.

Ang Maykapal higit kaninuman ang nakakaalam ng kapalaran ng tao. Siya ang nagbibigay ng hamon upang masukat kung hanggang kailan ka mananatiling nakatayo. Kailanman ay hindi ka dapat mawalan ng pag-asa sapagkat Siya ay nasa puso mo lamang parati -- gumagabay at nananatiling nananalig na kaya mong malampasan iyan.

Parati mong iisiping hindi lang ikaw ang nagdurusa sapagkat bawat tao’y may pagsubok ring dala na nilaan ng Maykapal upang mas lalong tumatag at tumibay ang bawat isa. Walang ibibigay ang Diyos na hindi kaya ng iyong lakas at abilidad dahil noon pa ma’y nakaguhit na ito sa iyong mga palad.

Pagsubok

By Karen Aujero

Sino nga ba sa atin ang hindi pa nakararanas ng mga pagsubok sa buhay? Gaya nga ng lagi nilang sinasabi, walang halaga o saysay ang buhay kung walang pagsubok. Ngunit minsan ba’y naranasan mo nang manghina at mawalan ng loob dahil sa tindi ng pagsubok na dinaranas mo sa buhay? Naranasan mo na bang limutin ang Dakilang Lumikha dahil sa paniniwalang iniwan ka na Niya?

Oo ang tugon ko sa mga katanungang iyan.

Ang mga pagsubok ay hindi talaga natin inaasahan, ito’y kusang dumarating. Ngunit, sa mga ganitong pagkakataon, ako’y nagpapakatatag at patuloy na kumakapit sa Kanya. Kinakausap ko Siya sa pamamagitan ng aking panalangin dahil alam kong Siya lamang ang makatutulong sa akin higit kaninuman, upang malutas ang lahat ng aking mga dinadalang suliranin.

Nakalulungkot nga lang isipin na lubhang napakahirap ng mga pagsubok na ating dinaranas sa ilang pagkakataon. Tila napakabigat ng mga ito at wala naman tayong ibang alam na solusyon kundi ang umiyak. Minsa’y naiisip natin na tila mas makabubuti pa kung wakasan na lamang natin ang ating buhay upang hindi na kailanman makaranas pa ng mga ganitong pagsubok.

Mga pagsubok din ang nag-uudyok sa atin upang makagawa ng hindi tama. Minsa’y sa sobrang dami ng mga pagsubok, nagiging makasarili na tayo. Hindi na natin naiisip ang damdamin ng iba at nakapagpapasya tayo nang hindi pinag-iisipan. Nagiging desperado na tayo. Ang akala natin, wala na tayong matatakbuhan.

Pagsubok ang humuhubog sa atin upang patuloy na lumaban at nagpapatibay sa ating damdamin. Dapat nating ipagpasalamat ang mga pagsubok. Magpasalamat tayo dahil binibigyan tayo ng Panginoon ng mga pagsubok. Nangangahulugan lamang na malaki ang tiwala Niya na magagawa nating lampasan ang bawat bagyong ibato sa atin. Huwag tayong bibitaw. Patuloy lamang tayong kumapit sa Kanya.

Make it Right

By Karen Aujero

Have you ever felt like nobody wanted to be with you? Have you ever experienced being an outcast in a group? Have you ever been brought down by people who don’t seem to like you because of their wrong impressions about you?

Well, that’s the case. People always judge someone they don’t even know. They tend to have a mindset wherein they think you should be like this or that, taking for granted the way you’ve been molded extraordinarily. That’s the problem with most people. When you’re not doing things they usually do, they’ll label you as someone who’s different. When you’re not acting the way they do, they won’t like you. When you don’t feel what they feel, they’ll hate you.

They don’t understand that every individual has different ways, feelings, perceptions, and points of view. They are not pleased by someone who has a different lifestyle. What they only want is to be understood, to be treated fairly as if we’re the ones who need to adapt to their attitudes. The phrase “give and take” seems absent on their vocabularies because for them, only the term “take” exists. They typecast others, which often ends up in hating and hurting some people.

It will take one person hundreds of good, satisfying deeds to be liked by these people. On the other hand, it would only take that person a single mistake for them to be hated forever.

I remember all of those people I’ve encountered who had bad impressions about me only because I seem to be different. I am deemed as someone different because my attitude doesn’t meet their expectations nor do I fit the stereotype. But what could I do? This is me. This is how I live. This is my philosophy, my perception, my point of view. I’m just being true to myself. I am transparent regarding the things I want to do, the thoughts I want to ponder on, and the emotions I want to feel.

Every individual has their own prerogative on fulfilling their lives. It is just proper to allow others to live their lives the way they want to.

Some people ask me why I am brutally frank. I tell them that they don’t know my deal and they don’t know situation, or how hard I’ve been trying to make my life right. In other words, people don’t know what I’m going through; what every individual is going through. They don’t know what others have experienced or what others have accomplished. There is so much truth to the adage that you only live your life once, so why not live it the way you want to? Live your life and make it right.

Till it Ends

By Ryan Saavedra

As long as you live, there is still hope.

I’ve been into different ups and downs, trying to surpass each of them. But it seems that the more I push myself, the more I fail.

I think it isn’t fair, because I am always losing. I feel like a piece of trash with no chance for achievement.

As long as you live, there is still hope.

This adage is still my motivation to pursue my activities even though I oftentimes fail. I may be prone to falling down but what really matters is the fact that I can stand up and continue my journey. I am still alive -- breathing, walking, talking, and thinking -- and that motivates me.

Success is like building a house; you must dig deeper during construction so that the foundation would be firm. In effect, the house would not be easily dumped by natural disasters.

I guess failing several times creates the possibility for me to become successful. The secret is to learn the lesson from every failure so that when confronted with a similar situation, you are already equipped with the necessary response regarding the matter.

At this moment, I am still striving to go far and get a hold of my dreams, slowly coping from every trauma I gained from my failures. But successful people are trained from their experiences, so why the hell would I give up? I have no right to give up and it would be very foolish of me if I do.

So for as long as I can breathe, as long as I am capable, I still have the ray of hope to achieve whatever dream I have. The choice is still mine -- whether I should give up or continue despite the hardships. I still have the chance to succeed because I still have my life, hope is all around me, and success is but a few steps away.

I won’t give up. I won’t surrender until everything else ends.

What’s Missing?

By Mary Joy Florentino

One day, I was lying on the green grass under a blue sky,
And I feel very happy I even wanted to fly
All is well, a bright future is ahead
Everything is fine until I rested on my bed

I have slept and woke up one day,
It feels like I have nothing to say
At the back of my head I know there’s something missing
I tell myself there’s none, but it isn’t convincing

My energy was drained,
My body and soul in vain,
I walk with my head bowed down
And my face, always with a frown

I woke up the other day wondering why,
Everyday feels hard for me to get by
A lot of things should be done
But my passions are gone

My blue sky had turned into gray,
And I have a lot of questions to say
Why did a lot of things change
The answers to my questions are all in a far range

As dark clouds continue to build
I know I should prepare and find a shield
But unfortunately, for me it was hard
I have nothing for myself as a guard

I’m open to attacks, so weak and vulnerable
And a lot of people tell that it’s too visible
Confusion came, insecurities crept in
In many sides of my life, anxiety walked in

It feels like I have fallen on the ground
And it made a really loud sound
I was hurt, damaged
Continuously carrying this baggage

I know there’s something missing,
So I cried for help wishing
But I guess no one heard it
Now I’m the only one who’ll bear all of it

Today, I’m trapped inside a maze
Hoping for those things to be seized
I shouted, “Give me back my faith,
Faith in myself and faith in having dreams!” and then I silently wait

All alone looking for comfort
Looking for someone who will give support
Out of nowhere in my mind, a quote snapped:
“When you reach the very bottom, there’s no other way but to go up!”

And now that I’m starting to learn how to fight,
I’m trying my best with all my might
Right now I’m living the renaissance of my life
I don’t want to go back to the dark ages I survived…

Isang Panibagong Umaga

By Manilyn Managbanag

Tik-tak! Tik-tak! Tik-tak!

Umaga na naman. Umpisa na naman ng panibagong araw na kung minsa’y ayaw ko nang harapin. Bumangon ako sa aking pagkakahiga at humarap sa salamin. Isang binibini ang tumambad sa aking paningin. Hindi na bago sa aking paningin ang kanyang itsura. Mukha siyang masaya, pero isang bagay ang kumuha ng aking pansin: iba ang sinasabi ng kaniyang mga mata. Tila may nais itong ipahiwatig na hindi ko maunawaan.

Matapos humarap sa salamin ay ipinagpatuloy ko ang mga bagay na nakasanayan kong gawin sa tuwing may pasok. Lunes nga pala ngayon. Hindi ako dapat mahuli dahil unang araw ng linggo ngayon. Naligo ako at nagbihis. Kinain ko ang nakahandang pagkain sa mesa at naghanda na para sa aking pag-alis.

Tumungo ako sa kwarto ni Mama. Gaya ng dati, hindi ko na naman siya naabutan. Hindi na bale, sanay na naman ako.

Nang ako’y malapit na sa tarangkahan ng aming eskwelahan ay nakita ko ang aking mga kaklase na nag-uumpukan. Mukha silang nasisiyahan.

“Uy, congrats ha! Alam mo na ba?” bungad ng isa.

“Ang alin?” malaki kong pagtataka.

“Ikaw ang napiling kinatawan ng paaralan para sa tagisan ng talino,” sabi ng isa.
Natuwa rin ako, ngunit napawi rin agad. Naisip ko, matutuwa kaya ang Mama ko?

Nanabik ako sa aking pag-uwi dahil alam kong magandang balita ang aking dala-dala. Pagpasok ko sa may pintuan ay naroon na si mama, nakahiga sa sofa.

“Ma, good news! Napili ako sa…”

“Punyeta! Istorbo kang bata ka! Alam mong pagod ako tapos heto ka’t nanggigising! Lumayas ka nga sa harapan ko!”

At hindi na ako nakaimik pa. Dumiretso na lamang ako sa aking kwarto at baka sakaling matuwa pa si Princess, na lagi kong kaharap at kausap. Akala ko kasi matutuwa si Mama. Bakit ba kasi hindi pa ako nadala? Ilang beses na ring nangyari ito.

Siguro, tanging si Papa lamang talaga makapagpapasaya sa kanya dahil simula nang mawala siya ay hindi ko na nakakausap si Mama nang mahinahon. Lagi niya akong sinisigawan at sinasaktan. Naiisip ko tuloy, kasalanan ko ba talaga?

Kung hindi ako nagkakamali, hapon noon. Sa may terrace, naglalaro kami ni Princess, ang manyikang regalo sa akin ni Papa. Kaarawan ko noong araw na yon. Sa sobrang likot ko ay nahulog si Princess mula sa ikalawang palapag ng aming tahanan. Nagpagulong-gulong siya hanggang sa umabot sa gitna ng kalsada. Dali-dali namang bumaba at lumabas si Papa upang pulutin si Princess. Hindi sinasadya na may rumaragasang sasakyan na nakahagip sa kanya.

Kitang-kita ng dalawa kong mga mata ang buong pangyayari. Duguan si Princess habang si Papa naman, wala nang buhay. Sumisigaw si Mama at humihingi ng tulong; habang ako, tahimik na lumuluha sa aking kinalalagyan na tila nagulat sa bilis at lupit ng pangyayari.

Lumipas ang isang linggo. Araw na ng paligsahan. Mas kabado pa ata ang aking mga kaklase. Ang daming tao pero hindi ko nakita si Mama sa kanila. Hindi na yata talaga siya darating. Natatpos ang paligsahan nang naaayon sa lahat. Naipanalo ko ito. Tuwang-tuwa sila. Naisip ko tuloy, matutuwa kaya ang Mama ko?

Pagpasok ko sa aming bahay ay naroon na si mama, nakahiga sa sofa. Hindi ko na siya muli pang inistorbo. Ayoko nang maulit pa ang nangyari noong nakaraan. Dumiretso na lamang ako sa aking kwarto. Naisip ko tuloy, hanggang kailan kaya kami ganito?

Tik-tak! Tik-tak! Tik-tak!

Umaga na naman. Umpisa na naman ng panibagong araw na kung minsa’y ayaw ko nang harapin. Bumangon ako sa aking pagkakahiga at humarap sa salamin. Isang binibini ang tumambad sa aking paningin. Nakita ko sa kanyang mga mata ang kalungkutan at pighati. Sino na lang magpupuno sa mga pagkukulang ng kanyang ina? Bumuhos ang kanyang luha at muling tumingin sa salamin. Ang binibining ito nga pala ay ako.

The Best Cup of Coffee

By Bernard John Abraham

And the sunlight from the window betrayed me when I thought it was going to be the morning of all mornings.

The wind caressed my face, thinking it was your hand that got me out of bed; only to find out that the day was murky -- and I was soaked. I heard the phone ring and picked it up. Your voice was on the other end, you were saying words I could barely hear for I am still groggy from the hangover of the treacherous dream that I knew was too good to be considered a reality.

Then I sat at the edge of my bed (which would soon become my coffin), with a cigarette in one hand and disbelief on the other, staring at the steaming cup at the floor right in front of me. And I knew that you probably laughed when I scalded my tongue upon the first gulp of the bitter truth and watched me erupt in flames, into consumed bits in the ashtray with a smile.

Well, somehow, I did, too, myself.

I’m not to be put off, though the day threatens me with a deluge; though the walls close in on me and the room seemed to get smaller; though the words over the telephone slice through my mind creating an idea that it was just a bad dream of nighttime conjuration -- or maybe I just woke up on the wrong side of the bed.
I’ll don my mask of a smile in seeming continuance of an illusion that started with this accursed morning.

So come. Make me believe that you’re the best cup of coffee I’ve ever had, and I’ll make you believe that I’m doing just fine. That I never got jolted out of my wits when I tried to sip you once.

Come. Make me believe that this was the best morning in my entire life, which will never be superseded by tomorrow, and I’ll try my best to make myself believe that I’m not holding back any tears or that I ever woke up from the dream that betrayed me.

Daybreak

By Ma. Francesca Domenica Estrada

It opens the sky as if awakening from a long sleep. It points the canvas with hues of red, pink, and yellow, signaling a promising day ahead.

It is one of the many gifts given to us as we spend our days on earth. Life may not always be as bright as we expect it to be, but the sight of this utter beauty assures us of more bright days to come.

The dark night sky sweeps its clouds away to make way for morn’s coming. The air is soft and breezy, welcoming everyone who awaits its arrival. The sun, warm and bright and subtle, waits to kiss our skin with nature’s warmth. Birds of flight take wing, and flowers slowly open to beckon the wind to scatter their delicate scent. Man partakes in this early morning orchestra by waking after a deep, long slumber.

But does anybody ever appreciate the daybreak in this fast-paced lifestyle which everybody leads? Everything has to be methodical and on the move when daybreak strikes. For some, it comes as a signal to sleep. Others believe that daybreak means tardiness. And for some, it simply is a thing that goes unnoticed in this world of haste.

If life is a box of chocolates, then the daybreak belongs in the box. It is one of the most expensive pieces, yet it is simply wrapped in brown paper. Nowadays, we take things for granted, sometimes only for aesthetic value, appreciating them only when we need to and we tend to remember them only when they’re gone.

We contribute to destruction, yet we hardly notice what’s left with us.

Daybreak may seem mundane, but its beauty is still unsurpassed. It comes around everyday, we claim to have seen it, but the fact is -- we don’t.

So tomorrow, when the opportunity knocks, take it as a ticket to see one of the most beautiful films on show. When daybreak comes, let the air kiss your face, let the sunshine sparkle on your skin, and let nature’s symphony linger in your ears.
And let yourself finally realize that the best things in life are free.